Alevi inancinda Vahdet-i Vucut ( Varligin Birligi )
Kategori: Basında Alevilik Tarih 20 April 2009
Vahdet-i Vücut anlayisina göre ” yaratan ” la ” yaratilan ” birdir tektir.yaratma ,yoktan var etme eylemi degil,gizlilikten aciga,görünüs alanina cikmadir.Bilinmeyen Tanri ,görünüs alanina cikinca,bilinen evrene dönüsür,görünmezken görünür,bilinmezken bilinirolur.Dolayisiyla bütün varlik türleri,bir bütünlük icinde Tanri da vardir.Yaratilis ; varolma biciminde degil,tanrinin özünde olusur.Görünüm alanina cikan Tanri en olgun varlik olan insanla kendini ortaya koyar.Bu nedenle varliklar icinde Tanriya en yakin ,onunla öz bakimindan esit olan insandir.Akil,ruh,can,irade,anlayis,yetenek gibi bütün Tanrisal nitelikler insanda vardir.Varligin Birligi ,Alevi Felsefesinin özünü teskil eder.Islam da var olan Allah tan baska Tanri yoktur ( La ilahe illallah ) söylemi,Varligin Birligi anlayisi icinde Allah tan baska varlik yoktur ( La mevcude illallah ) cümlesi ile ifade edilir.Yaradan ile yaratilan birdir,tektir.Yaradan dan baska varlik yoktur yaratilmis olannin tamami Yaradan in kendisidir.Anadolu Alevi inanisina göre ” en büyük en kücükte gizlidir ” Bu yüzden insan Yaradan in kendisidir.
Vahdet-i Vücut düsüncesi Alevi inanclarina cesitli yollarda ve bicimlerde girmistir.Bu etkiler özellikle Horasan yoluyla gelmistir.Bu inancin Anadoluda gelismesinde baslica görev siirlere Nefeslere düsmüstür.Bektasilik genel tasavvuf yoluyla Vahdet-i Vücut u almis,tasavvufun önemli kolu olmustur.Tasavvuf ,Anadoluya Türklerle birlikte giren bir düsüncedir.Türk kültürünün Orta asyadan gelen degerlerini korumada birinci rol oynamistir.Tasavvufun en önemli ozanlarindan Yunus Emre söyle der;
Hem Batinim hem Zahirim
Hem evvelim hem ahirim
Hem ben O yum,hem O benim
Hem O Kerim-u han benim